Dlaczego wełna się zbiega i filcuje?
Włókna wełny są pokryte drobnymi łuskami. W gorącej wodzie, przy tarciu i nagłej zmianie temperatury łuski zahaczają o siebie, a dzianina kurczy się i twardnieje. Tego procesu nie da się w pełni cofnąć, dlatego przy praniu wełny liczą się trzy rzeczy: letnia woda, ta sama temperatura przy praniu i płukaniu oraz jak najmniej ruchu.
Wełna ma też zalety, które ułatwiają pielęgnację. Szybko się wietrzy, więc swetra czy płaszcza z wełny nie trzeba prać po każdym założeniu. Często wystarczy powiesić go na noc w przewiewnym miejscu.
Jak prać wełnę ręcznie?
W letniej wodzie, ze środkiem do wełny, delikatnie ugniatając, a nie trąc. Ręczne pranie to najbezpieczniejszy sposób dla odzieży z wełny. Krok po kroku wygląda to tak:
- Nalej do miski letniej wody, najczęściej do 30 stopni, i rozpuść w niej płyn do prania wełny.
- Wywróć sweter na lewą stronę i zanurz go na kilkanaście minut.
- Delikatnie ugniataj dzianinę dłońmi. Nie trzyj, nie szoruj i nie rozciągaj.
- Płucz w wodzie o tej samej temperaturze, aż zniknie piana.
- Nie wykręcaj. Połóż sweter na ręczniku, zwiń go w rulon i lekko dociśnij, żeby ręcznik wchłonął wodę.
- Rozłóż sweter na suchym ręczniku i nadaj mu kształt.
Zwykły proszek do prania nie nadaje się do wełny. Detergenty z enzymami, które usuwają plamy z białka, uszkadzają też włókna wełny, bo wełna jest białkiem. Płyny do prania wełny często zawierają lanolinę, czyli naturalny tłuszcz z owczej wełny, który natłuszcza włókna.
Czy wełnę można prać w pralce?
Tak, jeśli metka pozwala na pranie w wodzie. Wybierz program do wełny albo do prania ręcznego, temperaturę z metki i niskie obroty wirowania. W jakiej temperaturze prać wełnę? Zwykle w 30 stopniach albo na zimno, zgodnie z symbolem na metce. Sweter włóż do siatki do prania, żeby nie ocierał się o bęben. Nie dokładaj do pralki dżinsów ani ręczników, bo pralka powinna być załadowana lekko, a woda ma swobodnie przepływać przez dzianinę.
Wełny nie susz w suszarce bębnowej, chyba że metka wyraźnie na to pozwala. Ciepło i obracanie w bębnie to najszybszy sposób, żeby sweter się zbiegł i sfilcował.
Jak prać wełnę merino i alpakę?
Tak samo jak inne rzeczy z wełny. Merino to wełna owiec rasy merynos, o cienkich i miękkich włóknach, a alpaka to włókno z sierści alpak. Ubrania z obu pierz ręcznie albo na programie do wełny, jeśli metka pozwala na pralkę, w letniej wodzie i ze środkiem do wełny. Merino i alpaka, tak jak zwykła wełna, nie wymagają częstego prania, bo dobrze się wietrzą.
Jak prasować wełnę?
Od lewej strony, przez wilgotną bawełnianą ściereczkę, na średniej temperaturze. Jeśli na metce jest żelazko z dwiema kropkami, prasuj do 150 stopni. Nie przesuwaj żelaza mocno po dzianinie, tylko dociskaj i podnoś, żeby jej nie rozciągnąć. Zagniecenia na płaszczu łatwiej usunąć parą z parownicy niż żelazkiem.
Jak wyprać płaszcz wełniany?
Najczęściej w pralni chemicznej, bo płaszcz ma podszewkę, usztywnienia klap i kołnierza, które w wodzie mogą się odkształcić. Zanim cokolwiek zrobisz, przeczytaj metkę wszytą w płaszcz. Jeśli jest na niej przekreślona miska, pranie w wodzie odpada.
Przykładowo płaszcz Savara w kolorze taupe ma 60% wełny owczej i podszewkę z poliestru i wiskozy, Kasjopeja w ciepłym beżu 75% wełny jagnięcej, a wełniany płaszcz London marki Jolmar w kolorze cappuccino 50% wełny. Skład podajemy na kartach produktów, a sposób czyszczenia każdego modelu jest na jego metce. Więcej modeli znajdziesz w kategorii płaszcze wełniane.
Jak odświeżyć płaszcz bez prania?
Między wizytami w pralni wystarczy kilka prostych czynności:
- Po powrocie do domu powieś płaszcz na szerokim wieszaku i daj mu się wywietrzyć, zanim schowasz go do szafy.
- Raz na kilka dni przeczyść go szczotką do ubrań, z góry na dół, zgodnie z kierunkiem włókien.
- Zagniecenia i zapach usuniesz parą z parownicy albo żelaza trzymanego kilka centymetrów od tkaniny.
- Świeżą plamę osusz ręcznikiem papierowym, a potem przetrzyj miejsce gąbką zwilżoną letnią wodą z odrobiną płynu do wełny.
Jak suszyć wełnę, żeby się nie rozciągnęła?
Na płasko, na ręczniku, z dala od kaloryfera i słońca. Mokra dzianina jest ciężka, więc sweter powieszony na wieszaku albo sznurku wyciąga się w ramionach i na długość. Rozłóż go na suchym ręczniku, wyrównaj rękawy i brzegi i odwróć po kilku godzinach. Ręcznik pod spodem wymień, gdy nasiąknie wodą. Płaszcz po czyszczeniu albo deszczu susz na szerokim wieszaku w przewiewnym miejscu, nigdy na grzejniku.
Co zrobić, gdy wełna się zmechaci albo zbiegnie?
Zmechacenia usuniesz golarką do swetrów albo grzebieniem do dzianiny. Prowadź je delikatnie po płasko rozłożonej rzeczy i nie dociskaj, żeby nie zrobić dziury. Mechacenie pojawia się najczęściej tam, gdzie tkanina się ociera, czyli pod pachami, na mankietach i w miejscu, gdzie nosisz torebkę.
Lekko zbiegnięty sweter możesz spróbować rozciągnąć. Namocz go w letniej wodzie z odrobiną odżywki do włosów, odciśnij w ręczniku, a potem susz na płasko i delikatnie naciągaj do pierwotnego kształtu. Mocno sfilcowanej wełny nie da się już uratować.
Co oznaczają symbole na metce rzeczy z wełny?
Symbole prania są ujednolicone i opisuje je organizacja GINETEX. Przy wełnie najczęściej spotkasz te:
| Symbol | Co oznacza |
|---|---|
| miska z dłonią | tylko pranie ręczne |
| miska z liczbą 30 | pranie w pralce w maksymalnie 30 stopniach |
| przekreślona miska | nie prać w wodzie |
| kółko z literą P albo F | czyszczenie chemiczne w pralni |
| przekreślony kwadrat z kółkiem | nie suszyć w suszarce bębnowej |
| kwadrat z poziomą kreską | suszyć na płasko |
| żelazko z dwiema kropkami | prasować w średniej temperaturze, do 150 stopni |
Jak przechowywać płaszcze i swetry z wełny?
Czyste, w przewiewnym miejscu. Mole chętniej atakują ubrania z resztkami potu i jedzenia, dlatego przed schowaniem na lato wypierz swetry i oddaj płaszcz do pralni. Swetry składaj, zamiast wieszać, bo na wieszaku wyciągają się w ramionach. Płaszcz przechowuj na szerokim wieszaku w bawełnianym pokrowcu, który przepuszcza powietrze. Do szafy możesz włożyć woreczki z lawendą albo kawałki drewna cedrowego. Więcej ciepłych dzianin znajdziesz w kategorii swetry damskie, a o tym, jak nosić płaszcz z sukienką, piszemy w poradniku jaki płaszcz do sukienki.
Najczęstsze pytania
- Czy kaszmir pierze się tak samo jak wełnę?
- Tak. To też włókno zwierzęce, więc pierz go ręcznie albo na programie do wełny, w letniej wodzie, ze środkiem do wełny, i susz na płasko.
- Jak często prać płaszcz wełniany?
- Zwykle raz w sezonie, przed schowaniem go na lato, albo wtedy, gdy jest wyraźnie zabrudzony. Na co dzień wystarczy wietrzenie, szczotka i para.
- Czy można prać wełnę w szamponie?
- Tak, jeśli nie masz płynu do wełny. Wybierz delikatny szampon do włosów bez dodatków i letnią wodę. To lepsze rozwiązanie niż zwykły proszek do prania z enzymami.
- Jak usunąć nieprzyjemny zapach z wełnianego swetra?
- Powieś go na noc w przewiewnym miejscu albo na balkonie. Jeśli zapach zostanie, odśwież go parą albo wypierz ręcznie w letniej wodzie.